Boğaç Han'ın Adı

Çok eski zamanlarda, uçsuz bucaksız yeşil ovalarda Oğuz boyları yaşarmış. Beyaz keçe çadırlarını çiçekli çayırlara kurarlarmış. Atları rüzgâr gibi koşarmış.

O zamanlar bir âdet varmış. Bir oğlan bir yiğitlik göstermeden ona ad konmazmış. Dirse Han'ın oğlu on beş yaşına gelmiş, ama hâlâ adı yokmuş. Herkes ona yalnızca "Dirse Han'ın oğlu" dermiş.

Hanların hanı Bayındır Han'ın kocaman bir boğası varmış. Boğa öyle güçlüymüş ki, boynuzlarıyla sert taşları bile un ufak edermiş. Onu sağlam bir ağılda tutarlarmış.

Bir bahar günü Bayındır Han büyük bir şölen vermiş. Bütün beyler meydanın çevresine toplanmış. Dirse Han'ın oğlu da meydanın ortasında üç arkadaşıyla aşık oynuyormuş. Küçük aşık kemiklerini çimene atıp gülüşüyorlarmış.

Derken âdet olduğu üzere boğayı meydana salmışlar. Boğa burnundan soluyarak, toprağı eşeleyerek ilerlemiş. Oğlanlar aşıklarını bırakıp kaçışmışlar.

Ama Dirse Han'ın oğlu kaçmamış. Meydanın ortasında dimdik durmuş, boğaya bakmış. Boğa başını eğip ona doğru koşmuş.

Oğlan iki elini boğanın geniş alnına dayamış. İtmiş, itmiş. Boğa bir adım geri gitmiş, sonra bir adım daha. Oğlan onu adım adım meydanın kenarına kadar götürmüş.

Oğlan boğayı bırakmamış ama hiç kızmamış da. Boğanın gözlerine bakıp usulca konuşmuş. "Korkma koca boğa, kimse sana bir şey yapmayacak," demiş oğlan. "Sakin ol."

Boğa yavaş yavaş sakinleşmiş, soluması yumuşamış. Başını indirmiş, dizlerini kırmış. Sonra çimenlerin üstüne yavaşça uzanmış. Meydanda bir an çıt çıkmamış. Sonra bütün meydan alkışlarla çınlamış.

O sırada kalabalığın arasından ak sakallı bir ihtiyar çıkmış. Bu, Oğuzların bilge ozanı Dede Korkut'muş. Elinde kopuzu varmış. Kopuz, iki telli, tatlı sesli bir sazmış.

Dede Korkut, Dirse Han'ın önüne gelmiş. "Dirse Han, oğlun Bayındır Han'ın meydanında boğayla tutuştu," demiş Dede Korkut. "Herkes kaçarken o kaçmadı. Boğayı durdurup yere yatırdı. Adı Boğaç olsun. Adını ben verdim, ömrü uzun olsun. Ona güzel bir at, kendine ait bir de çadır ver."

Dirse Han'ın gözleri sevinçle parlamış. Akşama doğru meydanda büyük bir şölen kurulmuş. Kazanlar kaynamış, yoksullar da karnını doyurmuş.

Gece olunca herkes çadırına çekilmiş. Boğaç yeni çadırının önünde, yumuşak bir keçenin üstüne uzanmış. Ateş yavaş yavaş sönüyormuş. Yeni atı da yakında usulca otluyormuş.

Uzaktan Dede Korkut'un kopuzu duyuluyormuş. Teller tın tın, usul usul ötüyormuş. Ağılda koca boğa da gözlerini kapamış, mışıl mışıl uyuyormuş.

Boğaç gökteki yıldızlara bakmış. "Boğaç," diye fısıldamış. "Benim adım Boğaç." Gözleri yavaş yavaş kapanmış. İyi geceler.