Keloğlan ve Padişahın Bilmecesi

Padişah bir gün ülkeye haber salmış: "Üç bilmecem var. Bilene hazinemin yarısını veririm."

Ülkenin her yerinden bilginler gelmiş. Sarayın avlusu dolmuş.

Keloğlan da gitmiş — ama merak ettiği için, kazanmak için değil.

Padişah ilk bilmeceyi sormuş:

"Dünyanın en hızlı şeyi nedir?"

Bilginler sıraya girmiş.

"At," demiş biri. "Rüzgâr," demiş öteki. "Işık," demiş bir başkası.

Padişah her birine başını sallamış ama gözleri gülmemiş.

Sıra Keloğlan'a gelmiş.

"Düşünce," demiş. "Çünkü ben daha buraya gelmeden yüz kere hazineyi harcadım."

Padişah gülümsemiş. "Doğru."

İkinci bilmece:

"Dünyanın en zengin şeyi nedir?"

"Altın," demiş biri. "Toprak," demiş öteki. "Deniz," demiş bir başkası.

Keloğlan omuz silkmiş.

"Yeterli olduğunu bilmek," demiş. "Benim bir tane keçim var ve ben zenginim. Yandaki komşumun kırk tane var ve o fakir, çünkü elli istiyor."

Padişah öne eğilmiş. "Doğru."

Üçüncü bilmece:

"Peki," demiş padişah, "ben yarın öleceğimi bilsem, bugün ne yapmalıyım?"

Salon sessizleşmiş.

Bilginler konuşmuş. Biri "vasiyet yazın" demiş. Biri "hazineyi dağıtın" demiş. Biri uzun bir konuşma yapmış.

Padişah hepsini dinlemiş, hiçbirine bir şey dememiş.

Sonra Keloğlan'a bakmış.

Keloğlan uzun uzun düşünmüş. Sonra başını kaldırmış.

"Bilmiyorum," demiş.

Salonda mırıltı olmuş.

"Bilmiyor musun?" demiş padişah.

"Bilmiyorum," demiş Keloğlan. "Ben ölmedim. Bunu bana ölecek olan söyleyebilir, ben değil. Uydurabilirim ama uydurma bir cevap size yardım etmez."

Padişah uzun bir süre hiç konuşmamış.

Sonra ayağa kalkmış.

"Kırk yıldır bu üçüncü soruyu soruyorum," demiş. "Herkes cevap verdi. Her cevap güzeldi. Hiçbiri doğru değildi."

Keloğlan'a dönmüş.

"Sen ilk kişisin ki bilmediğini söyledin. Hazinenin yarısı senin."

Keloğlan şaşırmış. "Ama ben bilemedim ki."

"Bilmecenin cevabı bilmekti," demiş padişah. "İnsanın neyi bilmediğini bilmesi. Bir ülkeyi yöneten en tehlikeli şey, bilmediğini bilmeyen danışmanlardır."

Keloğlan hazineyi almış. Yarısını köyüne götürmüş.

Padişah ona sarayda bir görev teklif etmiş.

"Kabul ederim," demiş Keloğlan. "Ama bir şartla."

"Söyle."

"Bilmediğim zaman bilmiyorum diyeceğim. Ve bunun için kızmayacaksınız."

Padişah gülmüş.

"Zaten bu yüzden seni istiyorum."

İyi geceler.